Regio

Friesland

Contactpersonen:

Laatst bijgewerkt: 13-06-2017

Het samenwerkingsverband Friesland bestaat uit De Friese gemeenten, Wetterskip Fryslân, Vitens en de provincie Fryslân. De ambitie van het samenwerkingsverband is om in samenwerking tussen de waterketenpartijen te komen tot een beter waterketenbeheer. Het verhogen van de doelmatigheid, duurzaamheid en betrekken we de burger bij het Friese waterbeheer staan hierbij centraal. 

De samenwerking verloopt op basis van het Fries Bestuursakkoord Waterketen 2016 – 2020.

Overige informatie

In 2007 zijn de portefeuillehouders Water van gemeenten, Waterschap en provincie gestart met regulier overleg. Nadat in 2007 de koepelorganisaties van gemeenten, waterschappen, provincies,  waterbedrijven en het toenmalig ministerie V&W in het Bestuursakkoord waterketen hadden opgeroepen tot kostenreductie in de afvalwaterketen, hebben de Friese overheden op 19 februari 2010 het Fries Bestuursakkoord Waterketen (FBWK) gesloten.

Er is in verschillende werkgroepen gewerkt op basis van het uitvoeringsprogramma Fries Bestuursakkoord Waterketen 2011 – 2015. Ook zijn er een aantal onderzoeken gedaan:

Het Fries Feitenonderzoek spitste zich toe op de vragen:
1) Welke doelmatigheidsverbeteringen zijn mogelijk binnen de waterketen van Fryslân?
2) Tot welke realistische besparingen leiden de mogelijke doelmatigheidsverbeteringen?

Om de Doelmatigheid te kunnen volgen is in 2013 een Nulmeting kosten en opbrengsten FBWK 2012 gerealiseerd waarin de kosten en opbrengsten van de gemeenten en het Wetterskip voor de jaren 2005, 2010, 2012 en 2020 systematisch in beeld zijn gebracht.

De werkgroep Afvalwaterketen richt zich op het verlagen van kosten en het verminderen van kwetsbaarheid bij deelnemende organisaties. Deze werkgroep heeft een ‘arkbak leeswijzer’ opgesteld, een toolbox met mogelijke maatregelen om de deelnemende partijen te helpen bezuinigingen te realiseren.

De nulmeting – duurzaamheid Klimaatvoetafdruk FBWK is uitgevoerd. Deze Klimaatvoetafdruk is een instrument om het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen te monitoren en te communiceren. Duurzaamheid heeft nadrukkelijk de aandacht van de werkgroep Waddeneilanden. De Friese Waddeneilanden hebben de ambitie uitgesproken om in 2020 zelfvoorzienend te zijn.

De nulmeting geïnformeerde burger is uitgevoerd in de vorm van de ‘Enquête Betrokken Burger’ onder verantwoordelijkheid van de werkgroep Betrokken Burger. Deze werkgroep wil bewustwording van burgers vergroten en daarmee houding en gedrag beïnvloeden op het gebied van rioolgebruik. Verbetering van de kwaliteit van de waterketen wordt onder andere bereikt door het blijven betrekken van de Friese burger bij onze plannen. Goed rioolgebruik kan kosten reduceren en de levensduur van pompen verlengen. 

De werkgroep Waterloket heeft een implementatieplan (FBWK Waterloket eindrapport februari 2013) gemaakt waarmee gemeenten in samenspraak met Wetterskip Fryslân en Vitens het waterloket in hun organisatie kunnen implementeren.

In 2012 zijn de doelstellingen uit het FBWK nogmaals afgestemd op de landelijke doelstellingen uit het Bestuursakkoord Water (2011) en hebben de portefeuillehouders van alle Friese waterketenpartijen besloten tot een inspanningsverplichting om gezamenlijk het doel van €12,1 miljoen structureel per jaar in 2020 te realiseren.

De werkgroep Kennisdeling en Innovatie informeert de partners over best practices en verbeterde werkwijzen uit de regionale samenwerkingen en helpt bij implementatie bij anderen. De gesloten Green Deal met het Rijk helpt het FBWK om innovaties toe te passen in de waterketen, waarbij de focus ligt op duurzamer en doelmatiger. Ook de kennisinstituten op gebied van water (Friese Wateralliantie, NHL, Van Hall-Larenstein) zijn via innovatie aangehaakt.

In Friesland wordt ook aandacht besteed aan de kwetsbaarheid en de kwaliteit van onze waterketen.

De kwetsbaarheid wordt verminderd door de sterk verbeterde samenwerking en gemeentelijke herindelingen binnen Friesland. Binnen de provincie zijn meerdere clusters ontstaan, waar 3 tot 6 gemeenten zeer goed samenwerken in operationeel beheer en/of afstemming van plannen. Er wordt ook samengewerkt met het waterschap en het drinkwaterbedrijf.

De werkgroep afvalwaterketen heeft een ‘arkbak’, een gereedschapskist ontwikkeld. Deze Arkbak van het Fries Bestuursakkoord Waterketen is een verzameling van bijna tachtig besparingsopties/-kansen in de afvalwaterketen. Deze verzameling van maatregels helpt de ambtenaar en de bestuurder bij het behalen van de ambitie, namelijk door in 2020 structureel ‘minder meer’ uit te geven. Er zijn verschillende besparingsmogelijkheden beschreven. Een organisatie kan de normen verlagen, plannen beter op elkaar afstemmen, maar ook opschalen. Van elke maatregel is ook zoveel mogelijk het effect beschreven.  

Financiële gevolgen / resultaten besparingen

Uitgangspunt is een jaarlijkse besparing van 12,1 miljoen euro ‘meer-minder’ in het jaar 2020. Dit is in het Provinciaal Bestuurlijk Overleg Water van oktober 2012 afgesproken.  

Een aantal voorbeelden van behaalde besparingen:

De gemeenten Menaldumadiel, Het Bildt en Franekeradeel besparen kosten door reële rioolvervanging en –beheer. De aanname om 70% te vervangen en 30% te renoveren leidt tot kostenbesparing van €111.500,- structureel.

De gemeente Achtkarspelen heeft werkzaamheden met het waterschap afgestemd. Het feit dat een persleiding (traject Surhuisterveen - Harkema) niet te hoeven worden vergroot, betekent een investeringsvermindering van € 700.000,-.

De gemeente Achtkarspelen verlaagt het vervangingsbudget riolering ten opzichte van de vorige GRP-planperiode met structureel € 275.000,- per jaar (25%).

Selectief reinigings- & inspectiebeleid in de gemeente Achtkarspelen heeft geresulteerd in structureel laag jaarlijks benodigd reinigingsonderhoud (gemiddeld <5 % van totaal areaal vrijvervalriolering, landelijk beeld is 10 %).

De gemeente Tytsjerksteradiel heeft de afschrijvingsperiode van riolering met 10% verlengd. Deze besparing is al verwerkt in recent vastgesteld GRP en telt mee voor het totaal te besparen richtbedrag.

Tips

In Friesland hebben wij gemerkt dat het belangrijk is om het project zowel ‘top-down’ als ‘bottum-up’ aan te pakken. In Friesland heeft de provincie een duidelijke rol in de opgaven in de waterketen. De gedeputeerde is voorzitter van het PBOW, juist omdat de provincie geen inhoudelijk waterbeheerder is, is het van grote waarde dat zij de rol van onafhankelijk voorzitter kan invullen. Tweemaal per jaar zijn er provincie-brede bijeenkomsten voor rioolambtenaren van Friese gemeenten. In de beginperiode hebben veel ambtenaren in werkgroepen aan de verschillende onderwerpen, als waterloket, databeheer en kennisdeling gewerkt.

 

 

Deze wiki is qua informatie-voorziening continue in ontwikkeling en is op dit moment als beta-versie live gezet. Hierdoor kan het voorkomen dat informatie nog onvolledig is of aangevuld dient te worden.

Voor aanvulling (uit bijvoorbeeld uw regio) kunt u zelf uw informatie aandragen. Schroom dus niet om reacties te leveren! Neem hiervoor contact op met N.Schinkelshoek.