Regio

Achterhoek+

Contactpersoon:

Laatst bijgewerkt: 23-05-2017

Het samenwerkingsverband regio Achterhoek+ bestaat uit de gemeenten Doetinchem, Aalten, Oost Gelre, Winterswijk, Montferland, Lochem, Berkelland, Bronckhorst, Zutphen, Oude IJsselstreek en het Waterschap Rijn & IJssel.

Onder de regio Achterhoek+ vallen tevens de afvalwaterteams:


De ambitie van het samenwerkingsverband is het realiseren van een structurele kostenbesparing van 9,4 miljoen euro in 2020.

Het samenwerkingsverband Regio Achterhoek+ kent geen juridische status. Naar aanleiding van het Bestuursakkoord Water is een feitenonderzoek uitgevoerd. Daaropvolgend is een maatregelenprogramma opgesteld waarin de samenwerkingskansen zijn uitgeschreven. Het maatregelenprogramma wordt uitgevoerd door de tien samenwerkende gemeenten en het waterschap. Op 2 juli 2012 is een bestuurlijke visie over samenwerken aan water ondertekend. Sleutelwoorden zijn: leren van elkaar, pragmatische aanpak, vrijwillig maar niet vrijblijvend.

Visie

De visie is opgesteld om de huidige manier van werken en de regionale kerndoelen voor iedereen transparant te maken. Deze kerndoelen zijn:

  • Een mooi, veilig, schoon, gezond en duurzaam beheer van het watersysteem en de waterketen en de kwaliteit van het beheer waar mogelijk vergroten.
  • Deskundigheid met elkaar delen.
  • De kosten voor water- en rioleringsbeheer met minder meerkosten laten stijgen in de lijn met het landelijk feitenonderzoek.
  • Projecten in principe gezamenlijk oppakken, maar partijen zijn niet verplicht tot deelname en behouden hun autonomie.
  • Meer communiceren, vooral gerichter naar buiten de Achterhoek.

Regionale hoofdpost voor waterketenbeheer

De gemeenten Bronckhorst, Lochem, Zutphen en Montferland en Waterschap Rijn en IJssel, grofweg het westelijke deel van de Achterhoek, hebben het initiatief genomen om samen een regionale hoofdpost voor waterketenbeheer op te zetten. Het gaat daarbij om een hoofdpost met aansluitingen op meetapparatuur van rioolgemalen in zowel stedelijk gebied als buitengebied, in riooloverstorten en grondwaterpeilbuizen.

Aanleiding om te komen tot een regionale hoofdpost is dat het beheer en onderhoud van de afvalwaterketen kapitaal- en arbeidsintensief is en vanuit verschillende locaties en specialisten plaatsvond. Daarnaast werden investeringen voor te treffen maatregelen in de riolering en zuivering tot op heden hoofdzakelijk genomen op basis van theoretische berekeningen, die mogelijk niet overeenkwamen met de praktijk. We willen steeds meer weten wat er onder de grond gebeurt. Daarom wordt er veel gemeten aan het werkelijke systeemgedrag en dit als input wordt gebruikt voor de onderbouwing van maatregelen op basis waarvan de afvalwaterketen doelmatiger en duurzamer kan worden ingericht. Het doel van de hoofdpost is het professionaliseren van het dagelijks beheer (waaronder het gemalenbeheer met de bijbehorende storingsafhandeling) en gezamenlijk kennis en inzicht te krijgen in het functioneren van de (afval)waterketen.

In 2011 hebben de vier gemeenten en het waterschap het besluit genomen om deze ontwikkeling samen op te pakken. Vanaf begin 2012 zijn marktpartijen begonnen met de realisatie van het de regionale hoofdpost inclusief meetsysteem.  De meetgegevens die worden verzameld door de gemeenten en het waterschap, worden bijeengebracht in één gezamenlijke regionale hoofdpost. Deze hoofdpost maakt het mogelijk om meetgegevens te analyseren. Om dit te bereiken worden de grafische presentaties van de hoofdpost zo ingericht dat de rioolbeheerders maximaal inzicht krijgen in het functioneren van de rioolstelsels op basis van hun meetgegevens. Daarbij worden straks de volgende zaken mogelijk:

  • grafische weergave van regenbuien in combinatie met gemaal-, riool- en overstortmetingen;
  • uitgewerkte standaardrapportages, waarin informatie gegroepeerd bij elkaar wordt gezet;
  • slimme overzichtstabellen worden ontwikkeld, waarmee metingen gemakkelijk met elkaar te vergelijken zijn, zoals bijvoorbeeld het energiegebruik per gemaal per verpompt volume.

De stand van zaken is als volgt:

  • Medio 2012 is gestart met de aanleg van de regionale hoofdpost met aansluitingen.
  • Daarnaast vullen we grafische presentaties in, de implementatie van de standaard rapportages en de overzichtstabellen.
  • De vijf betrokken partijen hebben een werkplan afgerond dat eind 2012 met de managers is besproken.

De regionale hoofdpost wordt zodanig ingericht dat meer gemeenten kunnen meedoen om de effectiviteit verder te verhogen. In november 2012 krijgen alle gemeenten in de Achterhoek een uitnodiging voor een vervolgsessie waarin de meest recente ontwikkelingen worden toegelicht.

Samen beheren en analyseren

Het beheren van het regionaal meetsysteem en de analyse van de gegevens is een klus die de betrokken partijen gezamenlijk oppakken. Om deze specifieke taken goed uit te kunnen voeren, willen de partijen gebruik maken van de kennis en ervaring die vanuit het eigen netwerk beschikbaar is. Hierbij gaan de partijen onderling werkzaamheden voor elkaar uitvoeren. Daarbij horen duidelijke afspraken, met goedkeuring vanuit het management.

Overige achtergrondinformatie

Sinds het midden van de jaren negentig werken de tien gemeenten en Waterschap Rijn en IJssel op ambtelijk en bestuurlijk niveau steeds intensiever samen in de Achterhoek+. Naast de gebruikelijke waterprojecten tussen gemeente en waterschap is er de laatste jaren steeds vaker sprake van regionale samenwerking in breder verband. Daarbij gaat het om wateronderwerpen in de brede zin van het woord, waaronder waterkwaliteit, waterkwantiteit (zowel teveel water bij extreme regen als verdroging) en waterveiligheid.

Op bestuurlijk en ambtelijk niveau vindt er regelmatig overleg plaats. De laatste jaren gebeurt dit meer gestructureerd en is er sprake van een betere onderlinge afstemming. Het bestuurlijk overleg wordt bijvoorbeeld ambtelijk voorbereid vanuit een Vakberaad Water (beleidsniveau). Daarnaast vindt er een regulier Technisch Overleg Riolering (T.O.R.) plaats. Op alle niveaus worden taken binnen de regio verdeeld en wordt er kennis uitgewisseld. Voor externe organisaties zoals RBO Rijn Oost, VNG, RIONED en provincie ontstaat hierdoor een eenvoudig benaderbaar platform op verschillende niveaus. Waterthema's zoals de basisinspanning, de Europese Kader Richtlijn Water, waterkwaliteitsspoor en klimaat regionaal worden hier besproken, afgestemd of uitgewerkt.

Mede door deze overleggen zijn er de afgelopen jaren een aantal regionale samenwerkings­verbanden ontstaan. Soms alleen tussen gemeenten, maar vaak ook samen met het waterschap. Niet altijd doen alle gemeenten direct mee, maar de meesten over  het algemeen wel en soms besluiten gemeenten op een later moment alsnog aan te haken. Voorbeelden van regionale samenwerking zijn de landelijke benchmark rioleringszorg (collectieve voorbereiding en presentatie aan bestuurders), de grondwaterzorgplicht, de monitoring van riolering en overstorten, de neerslagradar en de regionale hoofdpost voor waterketenbeheer.

Andere, meer vergaande voorbeelden van samenwerking zijn de afvalwaterteams Etten en Zutphen-Lochem. Afvalwaterteam Etten bestaat uit de gemeente Doetinchem, Montferland en Oude IJsselstreek met Waterschap Rijn en IJssel en omvat drie zuiveringskringen. In zo’n afvalwaterteam wordt gewerkt aan gezamenlijke planvorming en beleidsafstemming. Met als resultaat een gezamenlijke investeringsafstemming en het delen van gezamenlijk operationeel beheer en onderhoud.

In Zutphen-Lochem is een langetermijnvisie en een business case gemaakt. De resultaten zijn opgenomen in het Afvalwaterakkoord. De afvalwaterteams zijn afzonderlijke samenwerkingsverbanden en vallen niet onder verantwoordelijkheid van het bestuurlijk overleg Achterhoek+. Wel worden resultaten gedeeld en wordt van elkaar geleerd.

Hiermee kent de Achterhoek een veelheid aan acties met diverse schaalgrootte. Dit is ontstaan vanuit de overtuiging dat multischaligheid die doelmatigheid biedt welke nodig is om de doelen van het Bestuursakkoord Water te bereiken. We doen de goede dingen op de juiste schaal goed.

Vervolg en toekomst

Met behulp van de landelijke benchmark rioleringszorg zijn de resultaten van de individuele gemeenten regionaal vergeleken en gepresenteerd aan de Achterhoekse bestuurders. Met behulp van de bedrijfsvergelijking zuiveringsbeheer zijn de prestaties van het waterschap landelijk vergeleken en ook gepresenteerd aan de Achterhoekse bestuurders. In 2012 is besloten aanvullende samenwerkingsmogelijkheden te onderzoeken. Dit is in lijn met het door de koepelorganisaties (Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Unie van Waterschappen) ondertekende Bestuursakkoord Water. Daarbij zijn verwachtingen uitgesproken over de te realiseren minder meerkosten. In het algemeen staan daarbij drie doelen centraal te weten kostenbesparing, kwaliteit en kwetsbaarheid (de 3 K's).

In het regionale onderzoek wordt gerapporteerd wat de regionale opgave en individuele gemeente­lijke en waterschapsopgave is ten opzichte van de landelijke verwachtingen. In het projectvoorstel is vanuit de bestaande regionale situatie gevraagd naar structurele samenwerkingskansen, -vormen en schaalgrootten. Daarbij worden de bestaande samenwerkingsverbanden gerespecteerd en wordt gekozen voor de ‘best practices’.

Voor de afvalwaterketen komt er een kwantitatieve onderbouwing van de conclusies en aanbevelingen, voor het watersysteem in eerste instantie alleen een kwalitatieve onderbouwing. Ook het management is bij de voorbereiding en uitvoering van het onderzoek nauw betrokken, teneinde het draagvlak te vergroten. De resultaten van het regionale feitenonderzoek worden eind 2012 verwacht.

Op basis van de onderzoeksresultaten kan de koers worden bepaald om de samenwerking in de regio Achterhoek+ op een slimme en efficiënte manier verder uit te breiden.

 

 

Deze wiki is qua informatie-voorziening continue in ontwikkeling en is op dit moment als beta-versie live gezet. Hierdoor kan het voorkomen dat informatie nog onvolledig is of aangevuld dient te worden.

Voor aanvulling (uit bijvoorbeeld uw regio) kunt u zelf uw informatie aandragen. Schroom dus niet om reacties te leveren! Neem hiervoor contact op met N.Schinkelshoek.