Best Practice

Gezamenlijk afvalwaterplan

Best Practice regio Limburgse Peelen

Algemene omschrijving

Het “Afvalwaterplan” van regio Limburgse Peelen gaat over de relatie tussen de riolering en de zuiveringen (Meijel, Panheel, Venlo, Susteren, Roermond en Weert), over gezamenlijke uitgangspunten en over de mogelijkheden en voordelen van verdergaande samenwerking. De regio wil hiermee een stap zetten op weg naar verdergaande samenwerking met als doel om effectiever en efficiënter de maatschappelijke middelen in te zetten. Basis voor het Afvalwaterplan is een gedeelde en gezamenlijke visie op de afvalwaterketen van de regio voor de langere termijn.

Het gezamenlijke afvalwaterplan heeft 3 doelstellingen: 

  • Verbetering dienstverleningskwaliteit aan de burgers en bedrijven: door specialisatie van taken en uitwisseling van kennis binnen de organisaties kan de kwaliteit van de dienstverlening worden verhoogd.
  • Kostenreductie: Naast de te verwachten kostenbesparingen op de investeringen, worden ook besparingen op het gebied van operationele taken gehaald. Onderzoeken in dit samenwerkingsverband staan gepland hebben maximalisatie van de samenwerkingswinst als oogmerk. Het doel is een kostenbesparing van tien procent ten opzichte van de huidige Gemeentelijke Rioleringsplannen te bereiken.
  • Het verminderen van de personele kwetsbaarheid van de eigen organisatie: er wordt een goed beeld van de afvalwaterketen binnen de regio ontwikkeld met de specifieke lokale aandachtspunten. Dit schept kansen om elkaar te ondersteunen, kennis en kunde uit te wisselen, of (deels) te vervangen bij planvorming en uitvoering van watertaken.

Betrokken partijen 

Teneinde de doelen van het project te realiseren hebben de gemeenten, Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond, Peel en Maas en Weert, de waterschappen Peel en Maasvallei en Roer en Overmaas  en het Waterschapsbedrijf Limburg een gezamenlijk afvalwaterplan opgesteld. Samenhang in de afvalwaterketen is het vertrekpunt voor de samenwerking (gemeenten en waterschap zijn gelijkwaardige partners). Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) is niet direct betrokken, maar neemt wel deel aan het overkoepelende provinciale samenwerkingsoverleg.

Aanleiding voor het project

Aanleiding voor het gezamenlijke afvalwaterplan  was de actie Storm uit 2009. Nader onderzoek naar aanleiding van deze actie binnen de regio maakte duidelijk dat substantiële besparingen mogelijk zijn door samenwerking. Naar aanleiding hiervan zijn een aantal personen meer gaan nadenken over mogelijkheden voor samenwerken. 

Aanpak

In 2011 en 2012 is door de eerste partijen gewerkt aan het bouwen aan de samenwerking. Daartoe zijn werkwijzen geanalyseerd en samen besproken, zijn verschillen in aanpak zichtbaar gemaakt en zijn ambities, doelen en uitgangspunten op elkaar afgestemd. Hierdoor is de basis gelegd om doelmatigheidswinst te realiseren. De afspraken over beleidsuitgangspunten en gerealiseerde besparingen waren een eerste stap. De gezamenlijke analyse heeft een aantal belangrijke samenwerkingsmogelijkheden zichtbaar gemaakt, waarvoor 33 acties zijn benoemd in een actieprogramma. Voor een groot deel betreffende acties gezamenlijk onderzoek, waarmee de beste werkwijzen moeten worden bepaald.

Resultaten 

De samenwerking levert ook de eerste concrete resultaten op. De grootste winst is behaald binnen de investeringen. Door het toepassen van een gezamenlijk ontwikkelde reliningsstrategie worden de vervangingskosten sterk gereduceerd, Ook de investeringen voor de uitgaven vervanging drukriolering zijn stevig tegen het licht gehouden. Voor het operationeel beheer gaat het dan vooral om het hanteren van gezamenlijke uitgangspunten, standaardlevensduren en eenheidsprijzen. Daarmee is de basis gelegd om meer te gaan uitwisselen en doelmatigheidsverbetering te gaan vastleggen. Door gebruik te maken van elkaars kennis en expertise zijn de rioolheffingen in twee gemeenten gedaald en zal die bij de andere drie gemeenten minder hoeven te stijgen.

Succesfactoren

Er zijn veel gezamenlijke overleggen gehouden. Belangrijke stappen in de samenwerking zijn gezet door de inhoudelijke discussies aan te gaan over de concrete invulling van de zorgplichten. Bij de individuele partijen zijn daartoe gegevens verzameld, die vervolgens in workshops met elkaar zijn besproken. Het ging hierbij om het zoeken naar de gezamenlijke ambities en de “best practices” op zowel technisch operationeel als financieel vlak. De overleggen hebben er toe geleid dat we via de samenwerkingstrap vertrouwen in elkaar hebben gekregen. We zijn klaar om daadwerkelijk te gaan samenwerken.

Regio de Limburgse Peelen heeft als eerst gezocht naar gelijke ambities. De gelijke ambities zijn vertaald naar het beleid. Daarvoor hebben bijna 40 overleggen plaatsgevonden op verschillende niveaus en disciplines. Het formulieren van een gezamenlijke ambitie is essentieel om vervolgens op andere punten op 1 lijn te komen (denk hierbij aan uitvoering van operationele taken en investeringen). 

Tips

  • Samenwerken is geen vrijblijvende aangelegenheid en vergt een organisatorische borging. Neem hier voldoende tijd voor in het begin van het proces. 
  • In het actieprogramma waren voor 2012 tien projecten geformuleerd. Achteraf gezien was deze ambitie niet realistisch. Het is van belang om te beginnen met een overzichtelijk aantal projecten. Op deze manier kan de voortgang en kwaliteit worden gewaarborgd. 
  • De resultaten van projecten laten veel relaties en afhankelijkheden van elkaar zien. Hier moet eigenlijk al aan de voorkant van het traject rekening mee gehouden worden en tussentijds regelmatig resultaten aan elkaar voorleggen.
  • Gaande het proces wordt steed meer duidelijk dat een gezamenlijk toekomstvisie (“Stip op de horizon”) nodig is. Deze visie geeft richting aan de weg die binnen de samenwerking wordt ingeslagen.

 

Informatiebron
Guus Rameckers, Programmamanager Limburgse Peelen (g.rameckers@ramcon.nl )