Best Practice

18 Businesscases

Best Practice regio  AGV: 18 businesscases 

Algemene omschrijving

Het primaire doel van de mantelovereenkomstom de stijging van de lasten voor de burger te beperken zoals in het Bestuursakkoord Water (BAW 2011) beschreven. Om dit doel te bereiken zijn er 18 businesscases benoemd die inmiddels zijn uitgewerkt in programma’s.

Betrokken partijen

In het BOWA (Bestuurlijk Overleg Water AGV-gebied) zijn alle wethouders met “water” in de portefeuille van de 18 inliggende gemeenten en een DB-lid van het Waterschap Amstel Gooi en Vecht betrokken. Enkele gemeenten liggen deels binnen regio AGV en deels erbuiten. De gemeenten de Bilt, Haarlemmerliede / Spaarnwoude en Nieuwkoop hebben zich bij andere waterschappen aangesloten, passend bij hun ligging. Vanuit de BEL combinatie hebben Blaricum, Eemnes (gelegen in gebied Waterschap Vallei & Veluwe) en Laren (gelegen in regio AGV ) zich in 2013  aangesloten bij de Regio AGV  Waarbij Eemnes zich beperkt  tot het gedeelte van de riolering dat aansluit op de zuivering in Blaricum.

Aanleiding voor het project

Naar aanleiding van het BAW is men in regio AGV begonnen met onderzoeken wat samenwerking kan opleveren. De bestuurders van de gemeenten en het Waterschap vonden het belangrijk dat er een goede wisselwerking plaatsvindt tussen bestuursorganen bij het uitvoeren van het Bestuursakkoord Water (BAWHiervoor hebben de bestuurders in de Amstel, Gooi en Vecht regio (AGV) besloten eind 2012 een samenwerkingsovereenkomst te sluiten in de vorm van een mantelovereenkomst, dus anders dan een aparte stichting of een gemeenschappelijke regeling in te stellen. Dit maakte de weg vrij om binnen  deze mantelovereenkomst  per onderwerp of activiteit nadere afspraken te maken al of niet opgenomen in een aparte deelovereenkomst. De mantelovereenkomst voor het samen optrekken binnen de Waterketen door de gemeenten in het AGV gebied en het Hoogheemraadschap Amstel Gooi en Vecht is door alle partijen op 14 februari 2013 ondertekend ( de 18 betrokken gemeenten en het Waterschap). De uitwerking van de 18 business cases zijn de basis voor de te realiseren doelstellingen.

Aanpak

Voor het gezamenlijk (laten) uitvoeren, sturen en monitoren van 18 business cases is een zowel een bestuurlijke, management als ambtelijke projectorganisatie ingericht. Op bestuurlijk niveau is er een duo dat het bestuurlijk traject trekt  (wethouder te Diemen en een dagelijksbestuurslid van het Waterschap). Er is een leidend team bestaande uit 4 gemeentelijke managers en 1 manager van het Waterschap.  Daarnaast is er de BOWA (Bestuurlijk Overleg Water AGV-gebied) waarin alle wethouders met Water in de portefeuille en de watercoördinatoren (ambtelijk niveau) uit de Regio AGV vertegenwoordigd zijn. Met uitzondering van een aantal gemeenten die op de grens liggen en deelnemen bij de andere waterschappen. Het BOWA bewaakt de realisatie van het afgesproken beleid, gemaakt in het Bestuursakkoord Water,  Door het jaarlijks vaststellen van een programma en het opstellen van een resultaatsverantwoording. Daarnaast geeft het  BOWA voor het AGV-gebied inhoud aan het landelijk beleid door uitvoering van de afspraken in de mantelovereenkomst, met name de uitvoering van de businesscases. Er is een ambtelijk platvorm ISARIZ (Intergemeentelijke Samenwerking RIolerings-Zorgtaak) waar alle gemeenten en het Waterschap aan deelnemen. In het platform zijn de onderwerpen benoemd, waarvan op uitvoeringsniveau is aangegeven dat deze mogelijkheden bieden voor samenwerking, met kansen voor kostenbesparing.

Resultaten

Inmiddels zijn twee business cases succesvol afgerond. De “opbrengsten” in 2012 als gevolg van de samenwerking bestaan in het bijzonder uit vermeden kosten. De “opbrengsten” in 2013 als gevolg van de samenwerking bestaan uit maatregelen die door individuele gemeenten zijn getroffen, die invloed hebben op exploitatie en de begroting, op basis van kennisdelen (niet 18 keer het wiel opnieuw uitvinden). Een voorbeeld daarvan is het reduceren van inspectiekosten in de zettingsgevoelige gebieden.

Succesfactoren

  • Je moet elkaar eerst leren kennen, dan begrijpen, vervolgens vertrouwen en waarderen voordat je tot echte samenwerking kan komen. In regio AGV heeft men de afgelopen jaren vooral geïnvesteerd in de eerste drie fasen en komen nu steeds meer toe aan oogsten door goed samen te werken. Dit is vooral gebleken bij het tot stand komen van het “Handboek Stedelijk Afvalwater”. De deelnemende gemeenten en het waterschap hebben in dit handboek de gezamenlijke beleidsuitgangspunten, hoe om te gaan met het inzamelen, transporteren en zuiveren van afvalwater, vastgelegd voor de komende jaren.
  • Men werkt vanuit gezamenlijkheid, d.w.z. alle gemeenten en het Waterschap zitten aan tafel. De uitwerking van de business cases wort in kleine groepen gedaan, maar kan rekenen op een breed draagvlak. 

Tips

  • Zoek enthousiaste mensen en werk vanuit een gezamenlijk bestuurlijk commitment (vastgelegd in een overeenkomst als één regio).
  • Zorg voor voldoende interne communicatie over de vordering van het project.  
  • Maak plannen voor een langere periode (bijvoorbeeld tot 2020) benoem onderwerpen, activiteiten en maak hiervoor voldoende ambtelijke capaciteit vrij.

Stel als deelnemende partij voldoende tijd en menskracht beschikbaar dat verdiend zich op termijn altijd terug.

  

Informatiebron

Adriaan van der Horst, Stategisch Adviseur (Adriaan.van.der.Horst@waternet.nl)