Project

Hoogwaardige voorzieningen in het buitengebied

De samenwerking tussen Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en 26 Noordhollandse gemeenten heeft geleid tot een zeer succesvolle sanering van ongezuiverde lozingen in het buitengebied. Waar nodig zijn individuele behandelsystemen voor afvalwater (IBA) aangelegd en waar het kon zijn de bestaande voorzieningen goedgekeurd. De bewoners zijn 'ontzorgd' en de gemeenten voldoen aan de eisen van de wet. De vorm waarin de samenwerking gegoten is, levert ook nog een uitstekende basis voor nieuwe initiatieven.

In veel buitengebieden zijn bewoners niet aangesloten op de riolering. Gemeenten zijn wel verplicht om te zorgen voor goede zuiveringssystemen. En het waterschap is verantwoordelijk voor het beheer van die systemen. Om een bijna onbeheersbare situatie met veel verschillende voorzieningen te voorkomen, sloegen gemeenten, waterschap en provincie (als subsidieverstrekker) in 2002 de handen ineen. Doel: het plaatsen van hoogwaardige, uniforme voorzieningen voor de bewoners van de buitengebieden tegen de laagst mogelijke kosten.

Samenwerken in het 'C-team'

Het hoogheemraadschap richtte een (intern) projectbureau sanering buitengebied (PBSB) in. De gemeenten werkten hiermee samen in een bijbehorend coördinatieteam (het c-team). Dit c-team, onder leiding van een onafhankelijk voorzitter, stippelde een gezamenlijke aanpak van de sanering uit en stelde dat tijdens het proces van uitvoering steeds bij. Het bleek een groot voordeel om de zakelijke, juridische en communicatieve aspecten vanuit dit centrale punt te ontwikkelen en te regelen. Henk van der Kwast, projectleider PBSB vertelt: 'Wij hoefden als Hoogheemraadschap nu niet met iedere individuele bewoner het vergunningstraject in. Dat levert voordeel op voor het waterschap, maar zeker ook voor de bewoners.'

Evaluatie

Een evaluatie van het c-team levert een positief beeld, veel van de doelen zijn bereikt. Liefst 95 procent van de bewoners maakte gebruikt van het aanbod van de gemeenten. Daardoor zijn veel percelen nu voorzien van eenzelfde soort IBA. Door de grote schaal was bij de inkoop een aantoonbare besparing van 20 procent mogelijk. Waar het kon zijn bestaande voorzieningen goedgekeurd ofwel gedoogd.

De gezamenlijke gemeenten konden op een effectieve, efficiënte en heel klantvriendelijke manier voldoen aan hun wettelijke plicht. Met als extra voordeel een behoorlijke kostenbesparing.

Het waterschap kan nu op een kwalitatief hoog niveau het beheer uitvoeren. Omdat op grote schaal uniforme systemen zijn aangelegd is het mogelijk de werking ervan goed te monitoren en waar nodig aan te passen.

Op naar 2015

De ontheffing van de rioleringsplicht van de provincie aan gemeenten loopt tot 2015. Dan moeten ook de tot nu gedoogde niet-aangesloten bewoners aan de (inmiddels vernieuwde) wettelijke plicht voldoen. Henk van der Kwast: 'Eerst zal er met alle betrokkenen gewerkt worden aan een systeemkeuze. We weten nog niet of er ook daar IBA's zullen komen. Als dat zo zal zijn zullen we zeker weer voor een gezamenlijke aanpak kiezen. Of het precies dezelfde vorm wordt, is niet zeker. De schaal is nu heel anders . Het gaat nu om ongeveer 15 gemeenten in plaats van de eerdere 26 maar wel om veel meer locaties.'

Werken op een manier als het c-team deed, kan door gemeenten op veel meer terreinen ingezet worden. Voorbeelden? Baggeren, wegenbeheer en ontwikkeling van nieuwe woonwijken: de leden van het coördinatieteam delen graag hun kennis ervaring.