Project

Regionale mini-benchmark aan de basis van het succes bij de Limburgse Peelen

Interview met Guus Rameckers, deeltijd-waterambassadeur Limburg-Noord en seniorbeleidsadviseur water en riolering bij de gemeente Weert
bron: www.waterforum.net

Rameckers werkt sinds eind 2009 in Noord-Limburg aan samenwerking in de waterketen. En met groot succes, zoals het er nu al naar uitziet. Zo wordt in de gemeente Weert de rioleringsheffing in 2013 teruggebracht van 251 naar 228 euro. Ook andere gemeenten binnen het samenwerkingsverband zullen in de toekomst hun rioleringsheffing verlagen, terwijl de samenwerking ook tot aanzienlijke kostenreducties in de operationele sfeer zal leiden. "En dan hebben we het voorlopig alleen nog over het laaghangend fruit", aldus Rameckers. Het project afvalwaterketen Limburgse Peelen is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Leudal, Nederweert, Maasgouw, Peel en Maas en Weert en Waterschap Peel en Maasvallei en waterschapsbedrijf Limburg.

"Als ik kijk naar de criteria waarop getoetst zal gaan worden, kan ik zeggen dat wij vrijwel aan al die criteria voldoen. Ik kan mij ook niet voorstellen dat er gemeenten zijn die niet willen meewerken. Als ambtenaar sta je in dienst van de burger en als je vijftien procent  kunt besparen op de rioleringskosten, moet je dat gewoon doen", aldus Guus Rameckers, deeltijd-waterambassadeur Limburg-Noord en seniorbeleidsadviseur water en riolering bij de gemeente Weert.

"Het heeft enige tijd gekost om de aanvankelijke scepsis bij de gemeenten te doorbreken. Die scepsis werd deels veroorzaakt door de politieke naweeën van herindelingen die in Noord- Limburg hebben plaatsgevonden. Ik ben destijds begonnen met alle Gemeentelijke Rioleringsprogramma's (GRP's) op te vragen en heb daar een mini-benchmark van gemaakt. Daaruit bleek dat er gemiddeld 25 procent aan financiële ruimte aanwezig was. Toch heeft het nog een half jaar geduurd voordat de sectordirecteuren van de betrokken gemeenten samen aan tafel kwamen. Die hadden aanvankelijk niet zo veel oren naar samenwerking. Maar al na een kwartier waren zij zo enthousiast over de besparingsmogelijkheden dat zij besloten om samen met de vijf gemeenten, het waterschap en het waterschapsbedrijf een afvalwaterplan te maken voor de gehele afvalwaterketen, inclusief de zuivering van afvalwater. Ook werd een adviesbureau in de arm genomen", vertelt Rameckers.

Intensieve samenwerking
Vanaf april dit jaar hebben zeker veertig overleggen plaatsgevonden. "Zowel gezamenlijk als bilateraal. Als je zo intensief met elkaar bezig bent, krijgt niemand de ruimte om het te laten liggen. Het is ook een proces waar je snel doorheen moet. In eerste instantie wilden we een heleboel zaken tegelijk aanpakken, maar dat werkt niet. Je moet niet teveel dingen tegelijk willen doen. Als je bijvoorbeeld over gemalen gaat praten, komen er zoveel verschillende zaken aan de orde, dat je die nooit meteen kan oplossen", aldus Rameckers.

Actieprogramma
Gezamenlijke beleidskeuzes op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater vormen de kapstok voor één afvalwaterplan en de daaruit voortvloeiende Gemeentelijke Riolering Plannen. Guus Rameckers: "De GRP's zijn juridisch belangrijke plannen voor de deelnemende gemeenten, maar het afvalwaterplan is wat ons bindt. In het actieprogramma zijn 34 acties uitgezet voor de komende vier jaar. Die acties zijn gepland, de kosten zijn geraamd en ook de trekkers zijn bekend. Het zijn vrijwel allemaal projecten die te maken hebben met operationele zaken, zoals gezamenlijke monitoring, inspecties en reiniging. Hoewel het project pas in april volgend jaar, na vaststelling in de gemeenteraden en het algemeen bestuur, officieel van start gaat, zijn we in de praktijk al op onderdelen gestart."

'Relining'
De verantwoordelijke portefeuillehouders keurden het actieprogramma vorige week vrijdag goed. "Dat was een belangrijke beslissing want daardoor is er nu voldoende geld en capaciteit voor de uitvoering beschikbaar. Medewerkers moeten natuurlijk wel de ruimte krijgen om het programma uit te voeren, anders komt er weinig van terecht", zegt Rameckers. Hij vertelt dat in het voorbereidende proces vooral is gekeken naar de kosten van investeringen, afschrijvingstermijnen en eenheidsprijzen. Maar er zijn ook afspraken gemaakt over een vervangingsstrategie. "Vervanging en 'relining' van riolering is nu een gezamenlijke inspanning. Een nieuwe pijp in een bestaande pijp installeren ('relinen') was in Weert tot voor kort geen optie omdat het niet strookt met de ambitie voor het scheiden van schoon en vuil waterstromen. Dat is opgelost door alleen naar hele grote diameters te kijken en veel minder naar kleinere diameters in woonstraten. Dat heeft tot een enorme reductie van vervangingskosten geleid."
Vijftien procent kostenreductie
Verder is gekeken naar de drukriolering in het buitengebied. "Alleen al de gemeente Peel en Maas heeft bijna duizend drukunits in het buitengebied liggen; een enorme kostenpost",  aldus Rameckers. "Door daar een gespecialiseerd installatiebedrijf bij te halen, is daar een behoorlijke kostenreductie doorgevoerd voor het vervangen van de leidingen." Het verminderen van de kosten was het voornaamste doel binnen het samenwerkingsproject. Het resultaat is dat de gemiddelde kosten over de totale afschrijvingsperiode met vijftien procent zijn verminderd. Rameckers: "Die verdienste kunnen we met een verlaging van de rioolbelasting direct aan de burgers teruggeven."

Vertrouwen
Voor Rameckers was het hele traject een bijzondere ervaring: "We zijn naar elkaar toegegroeid. We beschouwen elkaar nu als collega's. Dat heeft als voordeel dat je iedereen ondersteuning kunt bieden en elkaar werk uit handen kunt nemen. Dat versterkt het vertrouwen nog meer. De acties die we de komende jaren aan uitvoeren zullen leiden tot nog meer kostenreductie, maar dan in de operationele sfeer. Zo zitten we in ons gebied met twee zuiveringen, maar er gaat ook water naar vier zuiveringen buiten het gebied. Het gaat in totaal om 170.000 inwoners in een gebied van 60.000 hectare. Daar moet door schaalvergroting een behoorlijke winst te halen zijn."

Interview met Guus Rameckers, deeltijd-waterambassadeur Limburg-Noord en seniorbeleidsadviseur water en riolering bij de gemeente Weert
bron: www.waterforum.net