Nieuws

Bestuurdersbijeenkomst 15 oktober

Bestuurdersbijeenkomst 15 oktober

Op donderdag 15 oktober 2015 organiseerde Samenwerken aan Water een lunchbijeenkomst voor bestuurders.

In twee uur tijd konden de aanwezigen niet alleen een goed verzorgde lunch, maar bovenal een hoeveelheid aan ontwikkelingen tot zich nemen. De opkomst oversteeg de verwachtingen van de organisatie, want maar liefst 90 personen gaven acte de presence in Utrecht. Grand Hotel Karel V was het mooie decor van deze lunchbijeenkomst.

De tweede helft
In een nieuwe regionale monitor is er sinds dit jaar zicht op de resultaten die tot nu toe behaald zijn. De ‘tweede helft’ vangt aan en daartoe gaf Hein van Stokkom rond het middaguur namens Samenwerken aan Water de aftrap.

Inspiratie
PSV-directeur Toon Gerbrands legde vervolgens een opening op de mat. Hij nam de aanwezigen in twintig minuten mee langs het onderwerp ‘de maakbaarheid van succes’. Volledige commitment, vertrouwen en niet afwijken van kernwaarden zijn zomaar onderdelen die niet alleen in de topsport belangrijk zijn, maar ook zeker bij een samenwerking als die van Samenwerken aan Water. Gerbrands verzorgde met zijn inspirerend betoog een mooie opmaat voor het vervolg van deze bijeenkomst.

Discussies

STORMVASTE ALLIANTIES

De eerste van de drie inleidingen tot discussie werd verzorgd door Ina Adema van VNG die de vraag neerlegde hoe krachtige en stormvaste allianties met de partners in de waterketen te verwezenlijken. Vervolgens werd deze vraag aan ronde tafels behandeld.  Een aantal reacties;

“Allianties zijn nodig, maar nog niet overal gevormd. Managers moeten meer betrokken worden bij de samenwerking in de regio. Er is wel een algemene visie , maar in de uitvoering stokt het omdat de specifieke projecten ook bestuurlijk geborgd moeten worden.”

“Denk naast kosten en kwaliteit vooral ook aan kwetsbaarheid. Hier liggen kansen voor kleine gemeenten.”

“Belangrijk voor de voortgang van de samenwerking ook het (kunnen) verantwoorden. Een onafhankelijk waarnemer kan hierbij helpen. Denk aan de commissie met Karla Peijs. Zij heeft iets in beweging gezet.”

“Belangrijk kenmerk van goede samenwerking is een goede onderlinge relatie. In die relatie moet je nu al investeren, doe dat niet pas bij problemen.”

“De samenwerking als ketenpartners gaat verder dan de fysieke (afval)waterketen. Bijvoorbeeld ook in onderhoud van groen kan je goed samenwerken. Ook tussen gemeenten en waterschap. Als voorbeeld zijn de maaibestekken genoemd, het bleek in 1 geval dat en de gemeente en het waterschap hetzelfde perceel maaide. Nu doet een van beiden dit.”

“Het beeld van een “stok achter de deur” helpt. Het zorgt voor een zekere urgentie, zeker ook bestuurlijk. Kijk maar naar traject Karla Peijs.”

“Belangrijk om in samenwerkingsproces de uitgangspunten goed vast te leggen. Wat zijn gezamenlijk doelen en uitgangspunten (bv. positieve intenties uit verhaal Toon Gebrands), zoals:

  • het redeneren vanuit 1 organisatie. Dat leidt er overigens wel toe dat je in individuele besturen voortdurend de discussie hebt over het eigen organisatiebelang vs het belang van een regio.
  • geen sprake van cherrypicking, het gaat om totaal pakket over meerdere jaren (met maatschappelijk optimum met plussen en minnen voor iedereen). Het gaat dus ook om loslaten
  • Elkaar bestuurlijk aanspreken en inzetten op gedeeld eigenaarschap”

“Vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Stormvast want eigen keuze voor deelname geweest, gezamenlijk beeld, en er is vertrouwen en duidelijkheid. Stormvast ook door vastlegging besluiten in individuele raden”

“Samenwerking tussen gemeenten en waterschap vindt men logisch. Sommige partijen hebben nog moeite om te bedenken wat drinkwaterbedrijven en regio’s voor elkaar kunnen betekenen.”

DUURZAAMHEID

Deel twee kwam voor rekening van Jan Oggel, die als afgevaardigde van Unie van Waterschappen de vraag stelde hoe de aanwezige organisaties bijdragen aan de ontwikkelingen op het gebied van innovatie en duurzaamheid in de waterketen. Ook voor dit onderwerp  een kwartier tijd om te sparren bedeeld. Een aantal reacties:

“Alle partijen zijn volop bezig met duurzaamheid. Bouw van wijken, afkoppelen, CO2 neutraal, maaisel terugbrengen in kringloop, gezamenlijk duurzaam inkopen, restwarmte RWZI voor verwarming zwembad en verzorgingshuis, hergebruik gietwater tuinder”

“Aanpak bij de bron en het voorkomen van verontreinigingen (bijv. bij medicijnresten) is het meest doelmatig. “

“Een voorbeeld van verduurzamen door gemeenten is het toepassen van riothermie.”

“Bij bestuurders lijkt soms een angst te zijn om innovaties aan te gaan. Kenmerk van innovatie trajecten is namelijk dat het niet altijd even veel oplevert. Dit is juist een stimulans om het samen op te pakken.”

“Rotterdam pakt integraal wijken aan, dus veel breder dan alleen water of klimaat.”

“Als sociale innovatie wordt genoemd het gezamenlijk aannemen van personeel. Een van de organisatie in P-rol houder, maar de kosten worden gedeeld en er kan gezamenlijk een beroep worden gedaan op kennis en capaciteit van deze persoon. Bij deze constructie zijn er wel belemmeringen rondom BTW-plicht en afdragen vennootschapsbelasting”

“Een rode draad is dat wij met elkaar op zoek moeten naar verbreding en dat innovatie met name mogelijk is op de grensvlakken van de deelsectoren binnen de waterketen (en daarbuiten)”

“Innovatie is lastig, wel veel meer denken in waterketen ipv vervangingsvraagstuk (systeemdenken), koppeling groen en waterbeheer, bagger gebruiken als beschoeingsmateriaal (met bedrijfsleven). 

“Duurzaamheid is nu echt belangrijk: we doen veel meer dan in de afvalwaterketen. Streef naar een afvalloze stad.”

SAMENWERKING DRINKWATERBEDRIJVEN

Tot slot was de beurt aan Rikstra Zwart van VeWin. Nadat mooie stappen gezet zijn op het gebeid van samenwerking in de afvalwaterketen, schuiven nu ook steeds meer drinkwaterbedrijven aan in de overleggen. Een mooie en belangrijke ontwikkeling, vonden de aanwezigen. Zwart gaf de voorzet voor het laatste kwartier: Op welke concrete gebieden liggen er nu mogelijkheden? Een aantal quotes van de tafels:

“Door bij elkaar in de keuken te kijken komt er meer inzicht in elkaars werkprocessen. Het te ontwikkelen vertrouwen is een onmisbare factor in de samenwerking.”

“Beheer van leidingen is gemeenschappelijke deler. Dit kun je voor elkaar doen (zie bijv. Waternet / samenwerking in Noordwijkerhout en rondom persleidingen). “

“Laboratoria van waterschappen en drinkwaterbedrijven samenvoegen.”

“Enkelen zijn van mening dat je via innovaties op termijn de waterkringloop moet sluiten: afvalwater wordt drinkwater; als dat (nog) niet haalbaar is, dan is waterproductie uit afvalwater (bijvoorbeeld voor de landbouw, voor natuur, voor de boezem, etc.) een goede optie.”

“Het toepassen van Grijs water is technisch eenvoudig, maar kwa beleving en verwachtingen lastig. Bij Leidse Rijn is het mislukt. Het gaat over de verwachtingen van burger aan de overheid. Misschien moet die verwachting omlaag en is de bewoners veel meer zelf verantwoordelijk voor zijn volksgezondheid achter de voordeur. Het drinkwaterbedrijf levert drinkwater en de toepassing en hergebruik van grijs water is verantwoordelijkheid van burger zelf”

“In zijn algemeenheid liggen er veel meer kansen op het gebied van gezamenlijke beleidsvorming (bij gemeenten nauwelijks capaciteit om voor beleidsvorming, bij waterschappen, provincies, drinkwaterbedrijven wel, veel meer gebruik van maken).”

“Van elkaars technieken leren: relinen van rioolbuizen kan al, waarom waterleidingen niet?”

“Wel zijn er belemmeringen in het fiscale stelsel, bijv. BTW en vennootschapsbelasting”

Kansenkaart

De bijeenkomst werd afgesloten met de presentatie van de kansenkaart, die door de aanwezigen goed ontvangen werd. Het geeft een goed beeld van de stappen die al gezet zijn op diverse punten en de diversiteit van projecten, maar met het aanvangen van de tweede helft moet er doorgepakt worden. Door het aanschuiven van de drinkwaterbedrijven liggen daar nu weer nieuwe kansen.

Ook werd de kansenkaart online gelanceerd via de website www.samenwerkenaanwater.nl. Hein van Stokkom dankte tot slot de aanwezigen voor de actieve inbreng en mocht deze lunchbijeenkomst afsluiten.